Soru:  Bazıları Cuma günü gusül almanın Efendimiz’in dönemine mahsus olduğunu söylüyorlar. Bunun gerçeği yansıtan bir tarafı var mıdır? Daha doğrusu Cuma günü gusül almanın hükmü nedir?

Cevap: Cuma günü gusül almanın Efendimiz’in yaşamış olduğu asr-ı saadet dönemine mahsus olduğunu söylemenin gerçeği yansıtır bir tarafı yoktur. Belki bunu savunan kimseler,Ebu Davud’un İkrime (Radıyallahu Anh)den yapmış olduğu Irak ehlinden bir kısım insanların İbn Abbas (Radıyallahu Anh)’e gelip “Cuma günü gusül almanın vacip olup olmadığı şeklindeki görüşünü sormaları üzerine onun bu guslün vacip değil, yapılması takdirinde güzel olacağını belirttikten sonra ilk Cuma guslünün nasıl başladığını anlatması sadedinde ki şu sözlerini delil alabilirler: “İnsanlar o dönemlerde yün elbise giymeleri ve çalışmaları, mescidin de dar ve tavanı alçak olması sebebiyle ortaya hoş olmayan bir koku çıkmıştı. Bunun üzerine Efendimiz onlara “Bu gün olunca Gusledin” diye emretmişti. Fakat daha sonra onlar yün giymeyip çalışmaktan geri durmuşlar ve mescidleri de genişletilmişti.[1] Ancak Ulema bu rivayeti daha çok guslü vacip görenlere ret manasında kullanmışlardır.[2]

İbn Abbas’tan nakledilen bu rivayet Cuma günü gusül almanın vacip olmadığını göstermektedir. Nitekim İmam Muhammed, “el-Asl” da kendisine bu guslü vacip görüp görmediğinin sorulduğu soruya “Bu guslün vacip olmadığı ancak alınması durumunda güzel olacağı”şeklinde cevap vermektedir.[3]  Yine İmam Muhammed “Kitabu’l Hücce” sinde İbrahim en-Nehai’ den “Gusül alırsan bu güzeldir ancak terk edersen üzerine bir şey yoktur” şeklindeki bir sözünü nakleder.[4]

İmamlardan yapılan bu şekildeki rivayetlere paralel olarak daha sonraki Hanefi kaynaklarında da belirtildiği üzere Cuma günü gusül almanın “sünnet” olacağını söylemek durumundayız.[5]


[1] Ebu Davud, Sünen, Kitabu’s Salat, Babun fi’r Ruhsati fi terki’l Gusl 128 No: 353

[2] Ebu Cafer et-Tahavi, Şerhu Meani’l Asar, 1/117 Alemu’l Kütüb, 1994, B.1

[3] Muhammed b. Hasen eş-Şeybani, Kitabu’l Asl, 1/89 Alemu’l Kütüb, Beyrut, 1999 B.1

[4] Muhammed b. Hasen eş-Şeybani, Kitabu’l Hücce ala ehli’l Medine 1/282 Alemu’l Kütüb 1983 B.3

[5] Alauddin el-Kasani, Bedaiu’s-Sanai’, 1/35 D.K.İ, Beyrut 1986 B.3